JOHN GALT KONUŞMASI – Ayn Rand

Kitabın içinde bir paragrafta anlatıcı yani bizzat John Galt, radyodan kendisini dinleyenlere “Kim bu John Galt diyebilirsiniz” diye sesleniyor… Ve tüm kitap, monolog şeklinde John Galt’ın radyo konuşmasını içeriyor.

Sahi kim bu John Galt? Ayn Rand’ın Atlas Silkindi roman kahramanı… Atlas Silkindi kitabını okumadım, gördüğüm kadarıyla ancak bir ayda okunabilecek 1200 sayfalık bir kitap. Amerika’da İncil’den sonra en çok okunan kitap diye tanıtıldığını okudum bir yerlerde.

Kitapta Ayn Rand’ın objektivizm ve altruizm felsefesi ile ilgili düşüncelerini John Galt’ın bir radyo konuşması üzerinden dinliyoruz. Felsefi düşüncesiyle pek çok çağdaş filozof tarafından canavar olarak niteleniyor. “Düşünmemek bir yok oluş eylemidir, varoluşu reddetmektir, gerçekliği silmeye çalışmaktır,” diyen Ayn Rand “Biz” değil “Ben” düşüncesini savunarak bireycilik kavramını, alt notalarında bencilliğe kadar götürmüş. Bireyin toplumdan bağımsız, kendi mutluluğu için çaba sarf etmesini, fedakârlıklardan kaçınması gerektiğini söylüyor. “Hayata, başkalarını mutlu etmeye gelmedik” diyor. Evet söyledikleri bir anlamda doğru. Bizden bağımsız insanları mutlu etmek için gelmedik dünyaya. Biz mutluysak çevremizde yaşayan insanlar da mutludur. Gülmek gibi, ruhsal devinimler de bulaşıcıdır. Ancak Rand, birey kendi mutluluğu için gözünü kırpmadan başkalarını feda edebilmeli ve bu uğurda yapılacak her şey mübahtır düşüncesini savunarak çıtayı bencilliğe vardırıyor.

Hindistan’daki cast düzeninin Batı uyarlaması… Asıl beyin sensin, sen daha fazla kazanmalısın, mutlu olmalısın, bu uğurda üzerine basarak yürüyeceğin hizmet eden kesimin en ufak bir değeri yok. Onları görme, duyma, değer verme.

Kitapta altını çizdiğim düşüncelerin tamamı benim için kabul edilebilir diyemem. Rand’ın felsefesi, bir kayalıkta durup altmış metre aşağıda kayalıkları döven dalgaların içine kendini bırakmakla, bırakmamak arasında kararsız kalmak gibi. Bir noktaya kadar evet söyledikleri doğru diyorsunuz, bir noktadan sonra kapitalizmin insanlığı sürüklediği çizgide aşırıya kaçtığını düşünüp direniyorsunuz.

Son yirmi, otuz yılda sayıları gittikçe artan bencil, kapitalist, insanı kendine değer katan bir araç olarak gören yalnız, sahte insanlar silsilesine hizmet eden felsefesi pek de benlik değil.

Gözümüzün nuru Ayşenin Kitap Kulübümüzün aktif olduğu yıllarda -her ay bir kişinin bir kitap belirlediği, hepimizin aynı kitabı okuduğu ve kitabı öneren kişinin sunum yaptığı- Ocak 2010’da, sevgili @bilgentamakan Ayn Rand’ın Hayatın Kaynağı kitabının sunumunu yapmış ve o gece bize bu kitabı hediye etmişti. Sunumu Ayn Rand’ın kitaplarının yayıncısı Plato Film Yayınları’nın Cihangir’deki kendi mekanında yapmıştık. John Galt Konuşması ise doğal olarak Ayn Rand imzalı olamayacağı için Sinan Çetin imzası’nı taşıyor. 2016 yılında oğlu Rüzgar’ın trafik canavarlığı ile ilgili medyada çıkan haberleri düşündüm de, Sinan Çetin o kayalığın başında durmuş ve kendisini azgın dalgalara bırakmış bile.