GERGEDAN – Mine Söğüt

Mine Söğüt, yeryüzünün gerçek tanrılarından biri olduğuna inandığı gergedanı öykülerinin baş köşesine oturtmuş. Görünüşü kadar kötü değil aslında gergedan. Aksine otçul bir hayvan ve kendisine bir saldırı sezinlemediği müddetçe de saldırmayan zararsız bir hayvan. Oysa biz Mine Söğüt’ün öykülerinde tüm canlılara, dünyaya zarar veren insanı görüyoruz. Gergedan ise bir köşeden, kınayan masum gözlerle izlemekle yetiniyor.

Günümüz Türkiye’sinin ağır meselelerini, yıllarca kişiliğini harmanlayan Marquez, Saramago, Kafka, Passolini, Lanthimos, Cemal Süreya gibi sanatçılardan alıntılarla işlemiş.

Gotik bir anlatımla yazılan acılı hikayeler hepsi. Okumak için dirençli bir psikoloji lazım.

Reklamlar

SESSİZ GECE YAZILARI – Nebil Özgentürk

Nebil Özgentürk’ün okurken, gezerken kısacası “yaşarken” aldığı notlardan oluşan başucu niteliğindeki kitabını çok sevdim. Kitap, hayranı olduğu Ara Güler için yazdığı bir yazı ile başlıyor ve büyük üstada atfedilmiş. Atilla Ilhan’ın 16 yaşındayken Nazım Hikmet’in bir şiirinden alıntıyla hayran olduğu kıza yazdığı aşk mektubunun, solculukla yargılanmasına sebep olduğunun hazin öyküsünü, Nazım Hikmet’in Mümtaz Osman adıyla film senaryoları yazdığını ve daha nice enteresan bilgiyi bu güzel kitaptan öğrendim.

MILENA’YA MEKTUPLAR – Kafka

Kafka ve Milena Jesenska Prag’da bir kafede tanışırlar. Yaşadığı Viyana’ya dönen Milena Kafka’ya eserlerini Çekçe’ye çevirmek istediğini bildiren bir mektup yazar. Bu mektup aralarında doğacak bir aşkın kıvılcımı olur ve iki yıl sürer. Bu süreçte birbirlerini sadece bir iki defa görürler. Milena da Kafka gibi veremdir. Mektuplarının ağırlıklı konusu da zaten hastalıkları ve onun getirdiği olumsuz yaşam koşullarıdır. Dönemin politik olaylarından, sanatçılarından da yine mektuplarında bahsederler. Biz okurlar sadece Kafka’nın Milena’ya yazdığı mektupları okuyoruz bu kitapta. Çünkü Milena bu mektupları Kafka’nın ölümünden sonra onun yakın dostu ve yayımcısı Max Brodo’ya verir. Milena’nın yazdığı mektupların akıbeti ise bilinmemektedir.

Aldığın çiçekler için çok üzgünüm, o kadar üzgünüm ki ne tür çiçekler olduğunu bile okuyamadım. Şimdi senin odanda duruyorlar. Eğer gerçekten odandaki gardırobun yerinde olsaydım, gündüz kendimi bir şekilde odanın dışına atar ve en azından çiçekler solana kadar salonda dururdum. Hayır, bu hiç de hoş değil. Ve o kadar uzakta ki her şey ama hâlâ odanın kapısının kolunu görebiliyorum, bana gözlerimin önündeki mürekkep hokkası kadar yakın.

Seni seviyorum işte, budala, deniz dibindeki çakıl taşı nasıl sevilip, sarmalanır, ona bağlanılırsa ben de sana öyle bağlıyım.

Yanımda yürüyordun, bir düşünsene, yanımdaydın!

ERKEKLER BALIK MI, ALIK MI? – Candan Erdemci

20190617_074818

40’lı yaşlarında dört bayan arkadaş, değişik sebeplerle biten evliliklerinin ardından yeni maceralara hazır hissederler kendilerini. Hayatlarına girecek yeni adayları bulmak için de online dünyadaki sosyal platformların engin denizinden faydalanmaya karar verirler. Artık her yazışma, her buluşma bir psikolojik analiz malzemesidir. Gruba bu fikri veren elebaşı hanımın kendisi psikolog olduğundan etraflıca süzgeçten geçer adaylar. O engin denizin içindeki balıkları ağlarına düşürmek veya bazen de o alıkların oltalarından korunmak için türlü entrikalar gerekir.

Yazarın ilk kitabı olan romanda genel akış rahat okumayı beraberinde getirse de, diyaloglardaki  yapaylık zaman zaman kulağımı tırmaladı. Bazı bölümlerde didaktik bir hava yakalasam da, esprili anlatımıyla eğlenceli bir okuma deneyimi oldu diyebilirim.

BAŞKASININ YÜZÜ – Kobo Abe

Doğu edebiyatının Kafka’sı olarak tanınan Kobo Abe’nin en az Kumların Kadını kadar ilginç romanı. Sıvı oksijen patlaması sonucu yüzünde onulmaz yaralar açılan bir bilim adamının, yaralara musallat olan sülükler sebebiyle, eşiyle ve çevresindeki insanlarla ilişkileri bozulur. Kendine bir yüz yapmak için bildiği tüm laboratuvar bilgilerinden faydalanır. Amacı yeni bir yüzle eskisi gibi sosyalleşmek ve eşini yeniden kazanmaktır. Tüm bu süreci günlüklerinde toplar. Yeni yüzüyle yeniden iletişime geçtiği karısına kaza sonrası duygularını, yaşadıklarını, yeni yüzün kendisine kattıklarını bu günlükler aracılığıyla aktarmak gayesindedir. Yeni yüzü, tıpkı organ nakli geçiren insanların kişilik özelliklerinde yarattığı değişiklik misali karaktere farklı özellikler kazandırmıştır. Toplum içinde yollarımızın kesiştiği insanların kaçta kaçı kendi öz benliğiyle karşımıza çıkıyor? Maskeler takarak hiç olamadıkları insanlara dönüşenler bir bir maskelerinden kurtulsa, sahip oldukları itibarı ne kadar muhafaza edebilirler?

Başkasının Yüzü, Kumların Kadını filminin yönetmeni Hiroshi Teshigahara tarafından 1966 yılında filme uyarlanmış.

ERMİŞ – Halil Cibran

Ermiş, El Mustafa isimli bir bilge seyyahın, Orphalese’de geçirdiği günlerin sonunda orada yaşayan halkın talebi üzerine söylediği sevgiye, aşka, çocuklara, vermeye ve almaya, dine, ahlâka dair sözlerini aktarıyor. “Birlikte durun ama yapışmayın birbirinize: Çünkü ayri durur tapınağın sütunları. Hem birbirinin gölgesinde büyümez meşeyle selvi.”

DİZBOYU PAPATYALAR – Tomris Uyar

Tomris Uyar’ın sekiz öyküden oluşan kitabı hayatın içinde yitip giden insanlık hallerini anlatıyor. Cana tak ettiren fakirlikle mücadele eden, biraz para için gözünü bile kırpmadan can alabilen bir karakter… Despotluģu ile tanınan, askeri disipline alışkın ama bununla da toplumda dışlanan emekli albay… Metazori evlilikle hayatı kararan ve gerçek aşkı arayan Aydın… Kocasının ailesi tarafından onay görmemiş bir kadın ve hayatını bu reddedilişin gölgesinde geçiren Feride Hanım’la Behçet Bey… Bir yastıkta kocama kısmetine erememiş, ayrı şehirlerde özlemle yaşama savaşı veren Şermin ile Orhan… Gönlünden, yatağından koparıp atsa da hayatından tamamen çıkaramadığı eski eşinin sırtına yüklenen dertleri ile boğuşan Müzeyyen Hanım… Yalnız hayatını, evinin bir odasını kiraya verdiği ünlü yönetmen kiracısıyla yaptığı diyaloglarla süsleyen Meliha Hanım… ölüm döşeğinde emektar yardımcısı ile sessiz diyaloglar kuran Hanım… Farklı karakterler, farklı hayatlar… Sokakta yanımızdan geçen insanlar ve kendilerinde gizli yaşam öyküleri…