Aşkın Çocuk Hali

KG__0707AA_resize_2

Fotoğraf KorkutGökhan

Meydandaki ulu çınarın gölgesi dibine düşerken kasaba derin bir sessizliğe bürünmüştü. Birkaç miskin, sıska kedi çarşıdaki gölgeliklere sığınmıştı. Asfalttan yükselen sıcak hava, caddenin iki yanı arasında buğulu bir sınır çiziyordu.

Çarşıdan yükselen pide kokuları baştan çıkarıcıydı. Kavurmalı pastırmalı, açık, kapalı, peynirli, yumurtalı pideler geçidi başlıyordu her öğlen olduğu gibi.

Semih bakkal dükkanlarının önünde, alçak tahta taburede oturmuş kitap okuyordu. Ne komikti şu Aziz Nesin! Bazen kıkırdamasına mâni olamıyordu. O zaman kasap Cevdet cigarasının dumanı ardından kısık gözlerle bakıp;

“Ulen oğlum ne gülüp duruyon? Cennette yerini mi gördün len”

“Aziz Nesin bizim evin hallerini anlatmış Cevdet Amca. Ona gülüyorum.”

“Sizin eve mi konaklayıvermiş?”

Semih, kasap Cevdet’in son sözlerini çok uzaklardan bir yankı gibi duydu. Tüm dikkati, sokağın başında görünen Songül’e çevrilmişti. Leylak kokularıyla girmişti çarşıya. Açık kumral saçlarını ensesinde toplamıştı her zamanki gibi. Zarif hareketlerle yürüyor, attığı her adımda ipekli empirme elbisesinin uçları gelincik yaprakları gibi uçuşuyordu. Arkasında renkli bir panayır yükseliyordu. Saldığı coşku, çatlamış tarlalara su, sıcak Yenipazar öğlenine meltem olup esiyordu. Meydandaki Yörük Ali Efe bile Songül’ü izliyordu gözleri ile.

“Atlayamazsın kel Fatma, annen güzel sen çirkin!”

“Korkmuyorum ki! Sadece daha uzağa atlayabilmek için hesap yapıyorum.”

Sekiz yaşındaydı. Arkadaşlarıyla evlerinin iki sokak arkasındaki arsada istiflenmiş toprak yığınının üzerinden bisikletle atlama yarışı yapıyorlardı. Sıra Semih’teydi. Bu atlamayı pek akıllıca bulmuyordu. Ama diğer çocuklar dalga geçecek diye de geri adım atamıyordu. Küçük kalbinden kopan kocaman dualarla koyuverdi kendini tepeden aşağı. Etrafında uçuşan tezahüratları duymuyor, sadece kocaman açılmış ağızlarından avaz avaz bağırdığını anladığı el çırpan çocukları görüyordu. Tekerlekler yere değdi. Bisiklet tekrar havalandı. İkinci kez toprağa temas ettiğinde o kadar hızlıydı ki dengesi bozuldu. Sürüklenerek durdu.  Ve toprağa yan yattı. Yüzüne acıdan bir maske oturmuştu. Tam olarak neresini vurduğunu bilmiyordu. Her yanı ağrıyordu. Çocuklar koşarak etrafını sardı. Yavaş yavaş kulakları sesleri algılamaya başlamıştı.

“Açılın çocuklar! Şöyle kenara çekilin!”

Nihayet biri yardıma geliyordu.

“Ah be Semih! Oralardan atlanır mı hiç? Kuş musun sen? Nasıl oyunlar bunlar?”

Gözünü açtı Semih. Beyaz kanatlarını açmış bir melek görüyordu başucunda. Güneş tam arkasında kızgın lav kütlesi olarak parlıyor, meleğin başındaki hareyi daha belirginleştiriyordu. Songül’dü yanı başındaki. Kollarındaki, bacaklarındaki yaralarla ilgileniyordu. Semih’i kucakladığı gibi arsanın hemen yanındaki kendi evlerine götürmüş, kanayan yaraları oksijenli suyla temizlemiş, tentürdiyot sürmüş, gazlı bezle sarmıştı. Sonrasında süt ve portakallı kek ikram etmişti. Tatları ağzında birleştikçe yüreğinden tatlı nağmeler yükseliyordu. Bu anneye duyulan sevgi gibi değildi. Ya da kardeşe. Bu daha farklıydı. Adını koyamıyordu Semih.

Songül bakkal dükkanına yaklaştıkça Semih’in küçük kalbi yerinden çıkacak kadar kuvvetli atıyordu. Arkasından dükkana girdi Semih de.

“Naber Semih? Tatil nasıl geçiyor?”

‘’İyi Songül Abla’’

“Annen nasıl? Sabah kahvesine uğrayacağım mutlaka. Deyiver annene.”

“Tamam Songül Abla.”

“Hadi oğlum Semih! Songül Abla’nın alışveriş listesine bakıver bakim.”

Semih işe yarayacak olmaktan kıvançlı, Songül’e hizmet edecek olmaktan mahcup listeye göz attı hızlıca. Raftan aldığı küçük yağ tenekesini, makarna paketini, petibör bisküviyi, şeker poşetini fileye koydu. Bir yandan da yakalanmaktan korkarak göz ucuyla Songül’e bakıyordu. Kendinden yaşça büyük birine sevdalandığı için utanıyordu. Ama duygularına ket vuramıyordu. Onu en çok yazın görüyordu dükkanda babasına yardım ettiği için. Kışın da okuldan sonra çeşitli bahaneler uydurup bakkal dükkanına uğruyor, Songül gelir diye oyalandıkça oyalanıyordu. Rüyalarına giriyordu Songül; aynı okula gidiyorlardı. İlk elini tuttuğu kızdı. Yüzüne düşen saçını ilk defa eliyle geriye ittiği kızdı. İki dükkan ötedeki kasetçi Muzaffer Ağabey’in dükkanından dışarıya taşan ‘’sakın dokunmayın bana, rahat bırakın, sürüp gitsin bu rüya, uyandırmayın‘’ diyen şarkıcının sesine eşlik ediyordu kalbinin sesi.

Rafların arasında dolaşırken bunun adının sevda olduğunu düşünüyordu. Utanıyordu düşündükçe. Sınıfta onca akranı varken insan kendinden yaşça büyük birine tutulur muydu hiç? Sınıfta öğretmeni dinlerken dalıp dalıp gidiyordu.

“Ne o Semih, ince hastalığa mı tutuldun yoksa?”

Bir şey söyleyemiyor, başını önüne eğiyordu sadece. Susmanın kabul etmek olduğunu öğrendi ilerleyen yaşında.

“Semih, ablanın işini hallettin mi çocum?”

“Hazır baba.”

Elindeki fileyi tezgahın üzerine koyup, rafların arasına kendi hayal tüneline döndü.

Annesi bayılırdı yaptığı  böreklerden, tatlılardan konu komşuyu da nasiplendirmeye. Semih elindeki tabakla Songül’lerin eşikte beklerken, boncuk boncuk ter dökerdi. Gülen gözleriyle kapıyı açtığında, etrafında uçuşan renkli kelebekleri hissederdi.

“Demek öyle Songül kızım, sizi de geçindiremez oldu bu topraklar. Yavaş yavaş tanıdıklar, eş dost azalıyo buralarda. Herkesler ya büyük şehirlere göçü göçüveriyor, ya da bir yolunu bulup gavur memleketlere. Eee, ne yapcaksın? Doğduğum yer değil, doyduğum yer demişler, de mi yaa?”

“Geldikçe görüşeceğiz Eşref Amca, merak etmeyin sizleri unutur muyum hiç?”

“Biliyorum kızım unutmazsın. Unutmazsın da, işte ne biliyim, hayat gailesi, öncelikleri oluveriyor herkesin. Konu komşu ister istemez ikinci plana kalıveriyor.”

Songül de farkındaydı gidip gelmeleri seyrekleşecek, geldiğinde ancak kendi ailesine vakit ayırabilecekti. Belki de sadece ayaküstü verilen bir selamla geri dönecekti. Ama yaşlı adamcağızı üzmek istemedi. Elini şefkatle sert, kuru elinin  üzerine koydu. Gözleriyle “üzülmeyin,” der gibiydi.

Semih, Songül’ün bu hareketinde bir evladın babasına karşı duyduğu minneti, saygıyı gördü. Yine de kıskançlığına engel olamadı.

Songül ödemeyi yapmış vedalaşarak bakkaldan çıkmıştı.

Semih kendi aşk meselesine dalmışken bir şeyler kaçırmıştı konuşmalardan anladığı kadarıyla. İçinden bir güvercinin havalandığını hissetti.

Peyman Ünalsın Gökhan

Reklamlar

LAVANTA KOKULU HATIRALAR

img_1376

Yavuzköy’de Köy Evi – Fotoğraf Peyman Ünalsın Gökhan

Karşımda duran inek kocaman siyah gözleriyle bana bakıyordu dimdik. Kafa tutuyordu açıkca. Sağılırken onu rahatsız etmekti suçum. Özeline sızmıştım. Memeleri ortalıkta sallanıyordu. Bebeği için yedek süt sağan annelerin başkaları tarafından görülme korkusuna sahip utangaçlığı vardı gözlerinde. Önünde bir kapı olsa, bir çifte atar ve suratıma çarpardı kapıyı, orası kesin. Ben de yerin dibine batmıştım aslında. O müstehcen haliyle görmek istemezdim onu.

img_1387

Fotoğraf PeymanÜnalsınGökhan

“Anamgiller birazdan burda olurla,” diyen cılız sesle irkildim. Arkamda, dalından koparmaya çekindiğim olgun elmalar kadar kırmızı yanaklı, akça pakça, çakır gözlü bir kız çocuğu duruyordu. Ellerini kucağında kavuşturmuş, pembe plastik pabuçlu ayaklarını çaprazlamış, utangaç bakışlarla beni süzüyordu. Hafza Kadın’ın torunu olmalıydı. Annesi ona hamileydi en son köye geldiğimde. Düşük tehlikesi olduğundan yatağa mıhlanmıştı zavallı kadın. Sonradan almıştım güzel havadislerini; hayata tutunmakta ısrarlı zayıf, ama çok şirin bir kız doğurmuştu.

“Adın ne senin?”

“Ceren…”

“Hafza Kadın yok mu?”

“Orada…” deyip işaret parmağıyla pembe badanalı tek katlı evi gösterdi.

Doksan yaşın üzerindeki Hafza Kadın tek başına yaşama cesaretine sahipti. Ne toprağı sürmek, ne kavurucu güneş, ne güttüğü hayvanlar onu yorabilmişti. Hâlâ kendi işini kendisi görüyor, çocuklarının yanına taşınmayı reddediyordu.

Evin sokağa açılan küçük ahşap kapısından içeri girdim. Bahçenin ön kısmında kümes vardı. Yabancıyı gören tavuklar küçük telaşlı adımlarla koşuştular kümesin içinde. Şehirde market raflarında aradığımız köy yumurtaları burada ibadullah. Sabah dal kümese, kap sıcacık yumurtaları, kır mis kokulu tereyağının orta yerine. Organik mi değil mi şüphesi duymadan gönül rahatlığıyla afiyetle ye. Bahçede irili ufaklı birbirinden farklı onlarca saksı ve onların içinde dikili güller, karanfiller, küpe çiçekleri, alev alev saçılmış mercanlar. Onlardan arta kalan yere de günlük ihtiyaçları karşılayacak kadar maydanoz, domates, biber ve nane ekilmişti.

Yamuk yumuk dört beş basamağı tırmanıp evin kapısına ulaştım. Eşiğin önünde dizili ayakkabılar içerde misafirler olduğunun habercisiydi. Kapıyı çaldım. Orta yaşlarında tanımadığım bir kadın açtı. Başıma bağladığım mor oya işli yemeniye ve altımdaki şalvar pantolona rağmen alışık olduğu köylü kadından farklı olduğumu görüp baştan ayağa inceledi.

“Hafza Kadın’ı görecektim.”

img_1355-2

Fotoğraf PeymanÜnalsınGökhan

İçeri aldı beni. Hemen tanıdı Hafza Kadın. Süt kaymağına dönmüş yüzünde mutlu bir gülümsemeyle doğrulmaya çalıştı. İki adımda koştum yanına. Yüzü kadar buruşuk ellerini öptüm. Sedire elini vurup oturmamı söyledi. Ben anlattım o dinledi. O anlattı ben dinledim. Evin içi de dışı gibi pembe. Üç duvar boyunca çepeçevre uzanan sedir, tahta masa ve masanın bir köşesine yerleştirilmiş tüplü televizyondan başka eşya yok oturma odasında. Çiçekli muşamba örtü serili masada sadece iki kişiye yer var. Diğer kadınlara tanıttı beni; “Ahmet Bey’in torunu”. Dedemin adı geçince efelerin efesinden bahseder gibi hürmetle selam ettiler. İçlerinden en genç olanı, oturma odasına açılan kapılardan birinin ardındaki mutfaktan bir şişe kolonya ile döndü. Buz gibi zeytinli kolonya ile serinledim. Dur durak bilmeden ikramda bulundular. Kırmamak adına her önüme konan tabak ve bardaktan nasiplendim. Alışık olmadığım sert sedire rağmen öğleden sonra güneşinin teğet geçtiği odada ağırlaşan göz kapaklarıma yenik düşmeme uğraşı verdim. Kalkıp yürümeliyim diye düşündüm. Köy evinin anahtarlarını sordum. Geldiğimden beri ilk kez ayağa kalktı Hafza Kadın. Odaya bakan ikinci kapıda gözden kayboldu. Kadınların meraklı bakışları ve sorularıyla baş başa kaldım. Unutulmuş olduğuma ikna olacakken Hafza Kadın kocaman halkaya asılı anahtar destesi ile geri geldi. Cümleten selamlaşarak pembe evden ayrıldım.

img_9509_r

Yavuzköy’ün tezek kokulu sokaklarında sıska kedi ve telaşlı tavuklar eşliğinde dedemlerin evine yürüdüm. Tahta bahçe kapısı daha da eskimiş. Pergolasının yerinde yeller esiyordu. Anahtarların neredeyse tamamını deneyip kapıyı açtım. Bahçe kaderine terk edilmişti. Otlar son on günlük kuraklıkla iyice kavrulmuştu. Kendi yaprakları ile süslü kalıntıların arasında yeniden doğmuştu akantuslar.

img_1381

Fotoğraf PeymanÜnalsınGökhan

Bahçenin sağ tarafında sonradan yaptırılan ek bina şantiye görünümündeydi. Köy evinde hayat devam ederken, ek binaya bahçeden toplanıp gelen mahsul serilirdi. İncirler orada ayıklanırdı. Bembeyaz bezlerin üzerine serilir, kurumaya bırakılırdı.

Ana binadaki giriş katının bazı camları bahçeye sızan meraklı yaramazların hışmına uğramıştı. Sıska bir tekir kedi fırladı pencereden. Huzurunu bozmuşum gibi hınçla yüzüme baktı.

Mutfak olarak kullandığımız küçük binaya girdim. Annemin mis kokulu ekmekler pişirdiği kuzine toz toprak arasında çürüyordu. Çocuk gözümle hatırladığımdan daha küçüktü.

img_1369

Köy Evi – Fotoğraf PeymanÜnalsınGökhan

Ek binaların hali hevesimi kırdı. Ana binaya tereddütle yaklaştım. Demir kapı yaptırmak, nerden kimin aklına gelmişti bilmiyorum. Neyse ki normal ebatlardan daha küçüktü ve çıkardığı gıcırtı evin yeni sahipleri haşaratları ürkütmeyecek kadar azdı.

Alt kata yığılan eşyalardan, içerisi olduğundan ufak ve karanlıktı. Kalın bir toz tabakası örtmüştü her yanı. Tırabzanlarından kayarak indiğimiz yüksek, dar ahşap merdivenlere ulaşmak için yolu kapatan örümcek ağlarını temizlemek gerekti önce. Merdivenlerin üst kata ulaştığı yerdeki ahşap kapağı tek başıma kaldırabileceğimden şüphe duydum. Ama ardındaki dünyayı merak, kollarıma güç verdi. Kapağı kaldırıp üst kata ulaştım. Canlanmak için fırsat kollayan hatıraların yığıldığı çatı katına çıkmak gibiydi.

İçi bin bir mefruşat parçası ile dolu annemin sandığı beni ilk karşılayan oldu. Kapağını aralayıp baktım. Sararmış keten çarşaflar, iğne oyasıyla süslü yatak örtüleri bizi gün ışığına kavuştur diye yalvarıyordu adeta. Çeyrek asırlık terk edilmişlikleriyle elimde lime lime olacaklarını düşünerek sonsuzluk uykularına iade ettim onları. Kapağı kapattım usulca.

img_1371

Fotoğraf PeymaÜnalsınGökhan

Sofa eski ihtişamını çoktan yitirmişti. Terk edilen bu hüzünlü mekânla alakalı alakasız eşyalar yığılıydı orta yerde. Kardeşimle içine oturup kitap okuduğumuz geniş pencere eşiğinde dedemin Aydın zeybeği dinlediği hasır kaplamalı eski radyo, sobanın üzerinde ısıtılan demir ütü, cam sürahiler diziliydi. Çiçekli perdeler odada esen son rüzgârla uçuştuğu yerde kıvrılıp kalmıştı. O anda donmuştu sanki her şey. Pencerelerdeki renkli vitray köşe camlarından yansıyan güneş, odaya efsunlu bir hava katıyordu. Eşyaların yavaşça havalanıp odada döndüğünü, sonra hepsinin yerini bulduğunu izledim büyülenmişçesine. Ayak sesleri yankılandı evde. Kimisi çocuk sesiydi. Kimi sesler bastığı yeri titreten cinstendi. Geçmiş beni ağırlamak üzere uyanıyordu.

O anda karar verdim lavanta kokulu hatıralar bırakmaya.

 

Peyman Ünalsın Gökhan

 

Çamların Gölgesinde

Ne kadar zaman oldu tam kestiremiyorum, ama yıllar sonra dede evinde olmam, hüzünle karışık heyecanlı bir mutluluk veriyor.

Bahçeyi ovadan ayıran büyük demir kapının önünde arabayı durduruyorum. Bahçe, Ağustos ayının kavurucu sıcağı ile alev alev yanıyor. İncir ve zeytin ağaçlarının tam karşısında, sıcağın buğulu görüntüsü altında sadece çatısını seçebildiğim iki katlı beyaz taş evin yanındaki iki çam ağacına takılıyor gözlerim. Arabanın kapısını açıp iniyorum. Bahçe kapısının iç tarafta kalan kilidinin dilini geriye çekiyorum. Kapı kilidinin çıkardığı ses, ağustos böceklerinin seslerini bölüyor. Kapıyı sonuna kadar itiyorum. Beni bekleyen bahçeye ve beyaz taş eve bakıyorum. Kısa bir iç çekişin ardından tekrar arabaya dönüyorum. Motoru çalıştırıp, kalbimin en yüksek perdeden çıkan çarpıntısını dinleyerek, beni eve ulaştıracak uzun, parke taşlı yolda arabayı yavaşça sürüyorum. Tekerlek seslerine derinden çocuk sesleri karışıyor. Eve yaklaştıkça sesler artıyor.

“Korkut, hadi aşağı gel top oynayalım!”

“Kırlangıçları izliyorum. Sonra oynayalım. Buraya kocaman yuva yapmışlar. Gelip sen de baksana Aydın.”

İncir ağaçlarının arasında dolaşmadığım günün diğer saatlerini, pencerenin geniş pervazına oturup, çevreyi izleyerek ya da o pervazın içinde resim yaparak geçirirdim. Evin en hoşuma giden yeriydi. Ev ahalisi beni aradığında, nerede bulacağını bilirdi.

Dedem, “bu çocuk ressam ya da mimar olmalı,” derdi. Keşke benim ve Aydın’ın mimar olduğumuzu görebilseydi.

O güzelim taş ev ne kadar yıpranmış. Baktıkça içim acıyor. İhmal ettik çok. Bahçıvanların eline terk ettik.

Evi, gölgesiyle serinleten çam ağaçlarına bakıyorum. Bir zamanlar dört tane ağaç vardı. Kaderlerine boyun eğip, sayıları ikiye düştü.

Dedem, bir kilisede mum yakar gibi, her doğan çocuğu için, evinin bahçesine bir çam ağacı dikmiş. Şimdi, ağaçsız, çorak toprakları düşününce, her yeni anne babanın doğan çocukları için birer ağaç dikmelerinin, o çocuklara sahip olmak için adak adayarak mum dikmekten daha hayırlı olacağına inanıyorum.

Babam, amcam ve iki halam için dikilen çamlar, onlarla birlikte serpilip büyümüşler. Aydın’ın sıcak yaz aylarında, hep o haşmetli çam ağaçlarının gölgesinde serinledik. Esintili akşamlarda dallarının arasında ıslık çalan rüzgârın sesini dinledik. Yağmur yağdığında toprağın kokusuna karışan reçine kokusunu çektik içimize.

Gençlik yıllarımızda, çamların destansı hikâyesine tanık olduk. Evi ihmal etmemizin bir sebebi de bilinçaltımızda yer eden o hikâyeydi belki de. Birbirimize itiraf edemediğimiz… Bakışlarımı zamanla aşık atan iki çam ağacından kaçırıyorum.

Çam ağaçları, adeta ithaf olundukları kişilerle bütünleştiler. Dört çocuğun değişik yaş evrelerindeki başarıları ile beslendiler. Nasıl ki onların başarıları, hayat coşkuları, çamlar için oksijen, su, gübre olduysa, ne yazık ki babamla amcamın ebediyete yolculukları da çamların hayat sularının kesilmesi oldu.

Destan daha bitmedi diyorum kendi kendime.

Ezan sesiyle düşüncelerimden kısa bir süreliğine ayrılıyorum.

Bahçede dolaşıyor gözlerim. Bahçıvan iki çam ağacının kaderine hükmedememişti, ama bahçe genel olarak iyi durumda. Yabani otlardan arınmış, evin giriş kapısının yanındaki iki toprak küp içine kırmızı sardunyalar dikilmiş. Neyse ki bahçeye zenginlik katan tarihi mermer kurnanın içine de çiçek dikmeyi düşünmemiş. Duvar dibinde dayalı duran sütun başlarını korkuyla süzüyorum. Motiflerin aralarını biraz yosun bürümüş sadece. Hatırladığım kadarıyla böyle üç adet sütun başı vardı bahçede. Babaannem ve dedem, evi yaparlarken hiç birine dokunmamışlar. Nasıl buldularsa öyle bırakmışlar. Yaz olup da okullar kapandığında ve onları ziyarete geldiğimizde, dedem bizi karşısına alır ve bu toprakların zenginliğini, evin bahçesinde, yüzyıllar öncesindeki sahiplerinden bize miras kalan bu kurnaya, sütun başlarına, tarihi değerlerini anlatarak sahip çıkmayı öğretirdi. Bugün tarihe, tarihi eserlere ilgi duyuyor, onları koruyup kolluyorsak, bunda dedemin rolü büyüktür.

Annem kuzinenin bir gözünden çıkarttığı közlenmiş patatesleri tabağa alıyor. Diğer gözden tepsi içinde kuzu etleri çıkıyor. Terası kaplayan leziz kokular büyük ziyafetin habercisi. Köpüklü yayık ayranını bardaklarımıza boşaltıyor annem. Daha yemek yemeden ayranları içip bitiriyoruz. Dudaklarımızın kenarlarında biriken beyaz köpüklere bakıp gülüyoruz.

“Ayranla şişirdiniz karnınızı. Yemekler bitmezse gelincik şurubunu da unutun.”

Sabah erkenden kalkıp gelincik toplardı annem. Biz uyanmadan şurubu hazırlardı ki, günün en güzel saatinde buz gibi içebilelim. Güneşin toprağı kavurduğu saatlerde, ağustos böceklerinin sesi sıcak dingin sessizliği delerken, verandada oturur gelincik şurubumuzu yudumlardık.

Üzüm salkımlarının arasından bize ulaşan güneş ışınlarını arıyor gözlerim. Bizimle kalan çamların gölgesinde, üzüm salkımlarını göremiyorum artık. Ne de bahçede kurumaya bırakılan incirleri.

İkindi güneşiyle eve düşen gölgeleri yakalıyorum. Arabanın bagajından fotoğraf makinemi çıkarıyorum. Kadrajımda, albümlerimizde sakladığımız siyah beyaz fotoğrafların imgeleri canlanıyor. Yıllara direnen çamların ve beyaz taş evin poz poz fotoğraflarını çekiyorum.

Peyman Ünalsın