Balık Ağlarında Parfüm Kokusu

Marsaxlokk - Fotoğraf PeymanÜnalsın

Marsaxlokk – Fotoğraf PeymanÜnalsın

Rengârenk luzzular, balıkçı tekneleri, koya atılmış devasa hediye paketleri gibi denizde salınıyorlardı. Kimisinin üzerine muşamba brandalar çekilmiş, yaza kadar dinlenmeye bırakılmışlar sanki. Kimisi bakımda. Bazıları da akşam balığa çıkmak üzere hazırlanıyor. Fotoğraflarını çekiyorum. Bu cümbüş, fotoğraf karesini bahar tablosuna döndürüyor.

İki katlı Malta taşından yapılmış evler yüzlerini denize çevirmiş, elips şeklinde, Marsaxlokk kıyısını çepeçevre kuşatmışlar. En ön sırayı küçük balık lokantaları almış. Aradan köyün ana yolu geçiyor. Lokantaların hemen önüne ve yolu geçince deniz kenarındaki geniş kaldırıma masalarını açmışlar. Garsonlar davetkâr sözlerle, lokantalarına buyur ediyorlar. Sarımsakla hazırlanmış ızgara kalamar kokusu doluyor burnuma. Masalardan birini gözüme kestiriyorum. Sarı duvarlı evler gibi, sırtımı karaya, yüzümü güneşin altın damlaları ile aydınlanan denize dönüp oturuyorum. Güleç yüzlü, ufak tefek, kumral bir bayan garson masaya geliyor. Güneş gözlüğünün arkasındaki gözlerini görmüyorum, ama sempatik tavırları bu rahatsızlığımı gideriyor. Buz gibi bir bira, soslu midye ve kalamar kızartma sipariş ediyorum. Aç gözlülük yaptım, biliyorum. Ne var ki, hepsinden tatmak istiyorum. Manzarayı seyrederek yemeğin tadını çıkarıyorum. Gelmeden önce kafamın içinde dolanan tüm sıkıntıları, üzüntüleri, endişeleri, asma kilitli bir kutuya kaldırmış gibi sadece güzel şeyler düşünüyorum.

Marsaxlokk - Fotoğraf PeymanÜnalsın

Marsaxlokk – Fotoğraf PeymanÜnalsın

Kendi kendime, eve dönünce rejime başlamayı vaat ederek, ısmarladığım tüm kalamar ve midyeleri bitiriyorum. Arkama yaslanıp biramı içiyorum. Güneş gözlüklü garson kıza el ediyorum, yanıma geliyor. Yediklerimi sindirmek için espresso ve Jagermeister istiyorum. Gökyüzünü kaplayan kara bulutlardan kurtulan güneş, turkuaz deniz ve tabii tıka basa yediğim yemek ile göz kapaklarımın üzerine yerleşmeye çalışan ağırlıktan kurtulmak için hızlıca hesabı ödeyip kalkıyorum. Masaların istilâsından kurtulan bir kısım kaldırımda, hediyelik eşyalar satan tezgâhlar kurulmuş. Şekil şekil, renk renk buzdolabı mıknatısları, kurşundan Malta şövalyeleri, yerel likörler, kurabiyeler ve daha pek çok cazip ürün var tezgâhlarda. Birkaç parça bir şey satın alıyorum. Köye geldiğimden beri gözümü tırmalayan yegâne şey, koyun ucundaki upuzun bacaları ile doğayı kirlettiğini düşündüğüm fabrika oluyor.

Marsaxlokk - Fotoğraf PeymanÜnalsın

Marsaxlokk – Fotoğraf PeymanÜnalsın

Meydandan, köyün iç kısımlarına yöneliyorum. Mevsimden mi, hafta içi olduğu için mi, yoksa öğle saatleri olması sebebiyle mi sokaklar bu kadar ıssız bilmiyorum. Üstelik de kıyı kadar sevimli gelmiyor tüm ara sokaklar. Tekrar kıyıya dönüyorum. Otobüsün gelmesine on beş dakika kadar var. Biraz daha yürüyüş yapıp, fotoğraf çekeyim derken, bulutlardan kurtulan yağmur damlalarının bombardımanına tutuluyorum. Yazın, muhtemelen masaların konulduğu bir pergolanın altına sığınıyorum. Otobüsü bekleyen diğer turistlerle, gece balığına hazırlanan takanın tayfası da koşarak pergola altına geliyor. Az önce fotoğraflarını çektiğim balıkçıları izliyorum. Güneşten ciltlerinin renkleri kopkoyu olmuş balıkçılar, deniz suyundan sertleşmiş ve matlaşmış saçlarını kasketlerinin altına gizlemeye çalışmışlar. Benim için hepsi birbirinin aynı.

Marsaxlokk - Fotoğraf PeymanÜnalsın

Marsaxlokk – Fotoğraf PeymanÜnalsın

Koyun sonunda profilini gördüğüm fabrikanın ne olduğunu balıkçılara sorsam, en doğru cevabı alırım diye düşünüp, İngilizce konuşmaya başlıyorum. Aynı anda da, soruyu yönelttiğim balıkçının kadın olduğunu fark ediyorum. Kızgın gözlerle bir bakış fırlatıp, “No English. Maltese,” diye nefret kusarcasına tıslıyor. Yıllarca İtalyanların, İngilizlerin, Fransızların sömürgesi altında yaşamanın baskısı ile milliyetçi duyguları kabarmış belli ki. Tüm Maltalılar, dil ve kültürleri konusunda bu kadar katı değil. Bazıları şakırcasına, hayranlıkla İtalyanca konuşuyor. Hemen hepsi İngilizce biliyor. Balık ağlarına takılan bu kadın beni şaşırtıyor. Erkek çocuk beklerken kızı olan baba, erkek çocuğu gibi yetiştirdi belki onu. Zamanı geldiğinde de babasının görevini devraldı. Ya da balıkçı babası ile tekneye çıka çıka, erkekleşti. Belki de hormonları, parfüm kokusundan değil, balık kokusundan hoşlanacak kadar üzerinde baskı yarattı. Baştan aşağı kadını süzüyorum. Hâlâ bana kızgın. Belki de koylarının cazibesini zedeleyen bu gudubet fabrikayı kuranlaradır kızgınlığı. Bunu asla bilemeyeceğim. Söylenerek ellerini eprimiş kot pantolonunun ceplerine sokuyor ve tek ayağını önündeki banka dayayarak denize dönüyor. Erkeklerin dünyasında kadınlığından soyutlanmış bir balıkçı. Her gün denize açılıyor, narinliğini yitirmiş, tuzlu sudan, güneşten kalınlaşmış ve hantallaşmış nasırlı elleri ile balık ağlarını denize salıyor. Tuttuğu balıkların bir bölümünü, o gün de olası bir fırtınadan kurtulmalarının minnetini ifade etmek amacıyla kiliseye bağışlıyor. Aksi, yaşlı bir adama benziyor. Memnuniyetsiz bir yüzle bana bakıyor ve yağmurun durmasını fırsat bilerek, koşar adım tekneye dönüyor.

Marsaxlokk - Fotoğraf PeymanÜnalsın

Marsaxlokk – Fotoğraf PeymanÜnalsın

Sonradan öğreniyorum; koyun güzelliğini, heykelsi yüzdeki çıban gibi bozan fabrika, enerji santraliymiş.

Peyman Ünalsın

Mavi Pencere

Gozo - Mavi Pencere - Fotoğraf KorkutGökhan

Gozo – Mavi Pencere – Fotoğraf KorkutGökhan

Prenses Elena mesut gözlerini ufka dikti. Şehre ilk geldiği günü hatırlıyordu. Prens Oliver ile arabanın arkasında oturmuş şaşkınlıkla etrafına bakıyordu. Şehrin girişindeki giyotin kanını dondurmuştu. Prens Oliver’ı hiç tanımadığını, bu adamla evlenmesinin büyük hata olduğunu düşünmüştü. Arabadan inip, oradan kaçmak istemişti. Ama nasıl geri dönebilirdi ki? Prens Oliver belki de hiç bilmedikleri kadar cani bir adamdı. Kendine itaat etmeyenlere, şehre izinsiz girmeye çalışanlara, şehrin girişinde ibretlik ölüm törenleri düzenliyor olabilirdi. İçi korkuyla titremişti. Şehrin girişine kadar hızla gelen araba, aslanlı kapıdan girer girmez hız kesmişti. Sokaklar o kadar dardı ki, hızlı gitmek mümkün değildi. Malta taşından yapılmış iki katlı binaların dar sokaklara bakan küçük camları, demir aksamlı tahta kapıları vardı. Binalara asılı fener lambalar loş, ürkütücü bir aydınlık veriyordu. Kahverengi kukuletalı bir papaz binaların birinden çıkıp, gölgelere karışmıştı. Çan sesleri ıssız sokaklarda yankılanıyordu.

Mdina - Fotoğraf KorkutGökhan

Mdina – Fotoğraf KorkutGökhan

Arabanın, iki katlı güzel bir binanın önünde durmasıyla birlikte, kapı açılmış ve içerden bir kadın ve bir erkek arabanın yanına gelmişti. Uşak eşyaları içeri taşırken kâhya da Prenses Elena’ya eşlik etmişti.

Saraya geldiğinin ertesi günü Prens birkaç günlüğüne Valletta’ya gitmişti. Yokluğunda, Elena, ağlamaklı ve bedbin, tanımadığı insanların arasında kalakalmıştı.

Ailesine duyduğu özlemin yanı sıra, gözünü açtığı her yeni günde görmeye alıştığı lacivert denizi, kayalara vuran dalgaların köpüklü haykırışını, denize açılan renkli sandalları, küçük sakin koyları, adasının mütevazı ve neşeli insanlarını özlüyordu.

Saraylarının balkonunda ablası Rita ile güneşlendikleri günler çok uzakta kalmıştı. Meltemin tatlı esintisi, masmavi suların iyotlu kokusunu saçlarının arasında dolaştırırdı. Emektar dadı Lora elinde buz gibi limonata ile kapıdan göründüğünde çığlık çığlığa etrafında dans etmeye başlarlardı. Kraliçe, hastalığının depreştiği günlerde kızlarına eşlik edemezdi. Odasının pencerelerini sonuna kadar açtırır, onların ilâç mahiyetindeki cıvıltılı seslerini dinlerdi.

Valletta - Fotoğraf KorkutGökhan

Valletta – Fotoğraf KorkutGökhan

Prensin yokluğunda tek can yoldaşı, saraya ilk geldiği gün kendisini karşılayan kâhya, Bayan Mari idi. Kâhyanın arkasından, Prensle paylaşacağı daireye giderken, kadının dik duruşuna, kendinden emin yürüyüşüne hayran kalmıştı. Gözlerinin etrafındaki kaz ayakları, daha arabadan inerken fark ettiği gülümsemenin sıkça yüzüne yerleştiğini teyit ediyordu. Güçlü ve bilge bir duruşu vardı. Kendini güvende hissettirmişti. Şehre, saraya ve hatta Prens’e alışmasına yardımcı olmuştu. Yalnızlığını anlatan düşünceli gözleriyle karşılaştığında, Prensin çocukluğunu, gençlik yıllarını anlatmış, Elena’nın onu daha iyi tanımasını sağlamıştı.

Birkaç gün aradan sonra Prens saraya döndüğünde, karşısında tedirgin bakışlarından arınmış, dingin bir kadın buldu.

Prens Oliver bu gizemli orta çağ şehrini idare ederken takındığı katı mizacını, karısı ile baş başa kaldığında, zırhını çıkarıp atarcasına bir kenara bırakıyordu. Prenses, kocasının sevgi ile parlayan bakışlarında kayboluyor, şehre duyduğu tedirginliği unutuyordu. Prens, büyüleyici hikâyeleriyle Elena’nın Gozo özlemini yatıştırıyordu.

Valletta’da da yine aynı Malta Taşından yapılmış binaların olduğunu, ama kırmızı, mavi, yeşil ahşapla kaplanmış cumbaların ve pencere pervazlarının şehre masalsı bir renk kattığını anlatmıştı. Şehrin yüksek kesimlerinde durunca, denize dik inen sokak aralarından nefes kesen manzaraların görülebildiğini söylüyordu. Kale tüm Malta Limanı’na hâkimdi ve yelkenlilerin meltem rüzgârıyla salınarak limana girmeleri, gökte uçuşan bir sürü martının kanat çırpışını andırıyordu.

Bütün o sokaklardan geçerek kendilerinden izler bırakan, farklı milletlerden gelmiş insanların adaya sahip çıkma ve yaşam mücadelelerini dinlemişti ondan.

Geceleri, saraya sessizlik hâkim olduğunda, Valletta’dan sızan birkaç ışığın parıltısını, dolunayın ve yıldızların aydınlattığı vadiyi izleyerek ağustos böceklerini dinlerlerdi.

Çocuklarının da babaları gibi, hikâye anlatma kabiliyetinden nasiplenmeleri en büyük arzusuydu.

Valletta - Fotoğraf KorkutGökhan

Valletta – Fotoğraf KorkutGökhan

Hayal dünyasını sürekli uyanık kılmak büyük beceriydi. Tadılmadık güzellikleri duyumsatmak imrenilecek bir yetenek…

Tanrı’nın Oliver’a bahşettiği bu yetenek, Elena’ya yeni adasına alışma kolaylığı sağlamıştı. Gozo’nun dünyaya açılan Mavi Penceresi, artık Mdina’da, Valletta’da, Oliver neredeyse, oradaydı.

Peyman Ünalsın